Yargıtay’dan yetim aylığı kararı: Eski eşle birlikte yaşayana maaş yok

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) ölüm aylığı alan kişiler açısından dikkat çeken bir Yargıtay kararı gündeme geldi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, eşinden boşanmasına rağmen eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen kişilerin bağlanan gelir ve aylıkları kesiliyor.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi de önüne gelen bir uyuşmazlıkta, boşanmanın hangi amaçla gerçekleştirildiğinden ziyade eski eşlerin fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığının esas alınması gerektiğini vurguladı.

YETİM AYLIĞI KESİLDİ, DAVA YARGITAY’A TAŞINDI

Dava, babasının 2002 yılında hayatını kaybetmesinin ardından yetim aylığı alan bir kadının SGK ile yaşadığı uyuşmazlık üzerine başladı.

2001 yılında eşinden boşanan kadının aylığı, eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle 2008 yılında SGK tarafından kesildi. Yapılan ödemeler de yersiz ödeme kapsamında borç olarak kaydedildi.

Kadın, 2022 yılında yeniden yetim aylığı bağlanması için SGK’ya başvurdu. Talebinin reddedilmesinin ardından İş Mahkemesi’ne dava açtı.

İlk derece mahkemesi davayı kabul ederek SGK işleminin iptaline ve başvuru tarihinden itibaren yetim aylığının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmetti.

SGK’nın istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedilirken, dosya temyiz üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne taşındı.

YARGITAY: BOŞANMANIN SAMİMİYETİNE BAKILMAYACAK

Yargıtay kararında dikkat çeken nokta, boşanmanın gerçek veya muvazaalı olup olmadığının araştırılmasının gerekli görülmemesi oldu.

Kanunda açık biçimde “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen” kişilere ilişkin düzenleme bulunduğuna işaret edildi.

Buna göre boşanmanın ölüm aylığı alabilmek amacıyla yapılıp yapılmadığı ya da tarafların boşanırken gerçek bir ayrılık iradesi taşıyıp taşımadığı belirleyici kabul edilmiyor.

Yargıtay, düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008’den itibaren, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı tespit edilen kişinin gelir veya aylığının kesilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.

ADRESLER VE KOMŞULAR ARAŞTIRILACAK

Yüksek Mahkeme, somut olayda ise eski eşlerin gerçekten birlikte yaşayıp yaşamadığının yeterince araştırılmadığı sonucuna vardı.

Davacı ile boşandığı eşinin adres kayıtlarının incelenmesi, uyuşmazlık konusu dönemde aynı adreste yaşayıp yaşamadıklarının araştırılması gerektiği belirtildi.

Ayrıca söz konusu adreslerde kimlerin yaşadığının kolluk aracılığıyla tespit edilmesi; gerektiğinde muhtar, komşu, kapıcı ve yöneticilerin de dinlenmesi gerektiğine işaret edildi.

MAHKEME KARARI BOZULDU

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, yapılan inceleme ve araştırmayı yetersiz bularak Bölge Adliye Mahkemesi kararını ortadan kaldırdı.

Yetim aylığının yeniden bağlanmasına hükmeden ilk derece mahkemesi kararının da eksik inceleme gerekçesiyle oy birliğiyle bozulmasına karar verildi.

Kararla birlikte, yetim aylığı açısından boşanmanın hangi gerekçeyle gerçekleştiğinden çok, eski eşlerin fiilen birlikte yaşamaya devam edip etmediğinin belirleyici olduğu bir kez daha vurgulandı.