Yargıtay'dan milyonlarca çalışanı ilgilendiren yıllık izin kararı!

Özel bir şirkette 33 yıl boyunca muhasebe ve mali işler müdürü olarak görev yapan N.U.'nun hayatını kaybetmesinin ardından ailesi, ödenmediğini ileri sürdüğü işçilik alacakları için hukuk mücadelesi başlattı.

Yıllarca süren yargılama sürecinde işçinin kullanılmayan yıllık izinleri, gerçek maaşı ve kıdem tazminatı tartışma konusu oldu.

Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık izin ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı.

33 YILLIK ÇALIŞMANIN ARDINDAN AİLESİ DAVA AÇTI

Hayatını kaybeden N.U.'nun mirasçıları, İş Mahkemesine başvurarak kıdem tazminatı, asgari geçim indirimi ve kullanılmayan yıllık izin ücretlerinin ödenmesini talep etti.

Davacılar, N.U.'nun son aylık ücretinin net 15 bin TL olduğunu, ancak maaşının bir bölümünün bankadan, kalan kısmının ise elden ödendiğini iddia etti.

Bu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen ücretin gerçek kazancından düşük olduğunu ileri süren aile, N.U.'nun yoğun çalışma temposu nedeniyle yıllık izinlerinin büyük bölümünü kullanamadığını savundu.

İŞVEREN: İZİNLERİNİ KULLANDI, ÖDEMELER YAPILDI

Davalı şirket ise işçinin emeklilik sonrasında da danışmanlık hizmeti verdiğini belirterek iddialara itiraz etti.

İşveren, N.U.'nun ikinci çalışma döneminin önemli bir bölümünde rahatsız olduğunu, bu süreçte yıllık izinlerini kullandığını ve kullanılmayan izinleri ile kıdem tazminatına karşılık bazı ödemeler yapıldığını öne sürdü.

Ancak İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin ölüm nedeniyle sona erdiğini ve daha önce kıdem tazminatı ödendiğinin kanıtlanamadığını belirterek ailenin kıdem tazminatı talebini kabul etti.

Mahkeme ayrıca işverenin yıllık izinlerin kullanıldığını veya izin ücretlerinin ödendiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle yıllık izin ücreti talebini de haklı buldu.

DOSYA YARGITAY'A TAŞINDI

İlk derece mahkemesinin kararına itiraz eden işveren, dosyayı istinafa taşıdı.

Bölge Adliye Mahkemesi itirazları reddedince karar temyiz edildi.

Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hem işçinin gerçek ücretinin belirlenmesinde hem de yıllık izin alacağının hesaplanmasında eksiklikler bulunduğuna dikkat çekti.

YARGITAY: 33 YIL HİÇ İZİN KULLANMADIĞI KABUL EDİLEMEZ

Yargıtay, işveren tarafından yıllık izin kullanıldığına veya ücretinin ödendiğine ilişkin belge sunulmadığını tespit etti.

Ancak ailenin dava dilekçesinde, işçinin yıllık izinlerinin tamamını değil, “büyük bir bölümünü kullanmadığı” yönünde beyanda bulunduğuna işaret etti.

Yüksek Mahkeme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 25. maddesinde düzenlenen vakıalarla bağlılık kuralı gereğince hâkimin tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamayacağını vurguladı.

Bu nedenle işçinin 33 yıllık çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmadığı kabul edilerek hesaplama yapılmasını hatalı buldu.

YILLIK İZİNLERİN ÜÇTE BİRİ KULLANILMIŞ SAYILACAK

Kararda, N.U.'nun şirkette muhasebe ve mali işler müdürü olarak görev yapmasının da değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Yargıtay, işçinin unvanı ve konumu gereği yıllık izinlere ilişkin kayıtları düzenleme veya düzenlettirme yetkisine sahip olduğuna dikkat çekti.

Bu değerlendirmeler doğrultusunda, yıllık izin hakkının üçte birinin kullanılmış kabul edilmesi ve kalan izin ücretinin buna göre hesaplanması gerektiğine hükmedildi.

Böylece işçinin tüm yıllık izinlerini kullanmadığı varsayımına dayanan hesaplama doğru bulunmadı.

GERÇEK MAAŞ DA YENİDEN HESAPLANACAK

Yargıtay, işçinin gerçek ücretinin belirlenmesi konusunda da eksik inceleme yapıldığına karar verdi.

Banka kayıtları, maaş bordroları, taraf tanıklarının ifadeleri ve emsal ücret araştırmalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Yüksek Mahkeme, eksik incelemeyle hüküm kurulmasını bozma gerekçesi saydı.

KARAR TÜM ÇALIŞANLAR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Yargıtay'ın kararı, kullanılmayan yıllık izin alacaklarının hesaplanmasında dava dilekçesindeki ifadelerin ve işçinin iş yerindeki görev ve yetkilerinin önemini ortaya koydu.

Ancak karar, uzun yıllar çalışan herkesin yıllık izinlerinin otomatik olarak üçte birini kullanmış sayılacağı anlamına gelmiyor.

Üçte birlik değerlendirme, bu davanın özel koşullarına dayanıyor. Yıllık izin alacaklarının hesaplanmasında her uyuşmazlığın kendi delilleri ve ileri sürülen vakıalar çerçevesinde incelenmesi gerekiyor.