Bursa’da sonbaharın gelişi yalnızca sararan yapraklardan, serinleyen akşamlardan anlaşılmaz. Bir de zeytin vakti vardır.

Gemlik’ten Mudanya’ya, İznik’ten Orhangazi’ye uzanan yollarda bugünlerde başka bir telaş başlar. Sabahın erken saatlerinde bahçelerin yolu tutulur. Sepetler, kasalar hazırlanır; kimi merdivenini omzuna alır, kimi ağacının altına örtüsünü serer. Çünkü zeytin, dalında beklemez.

Bursa için zeytin yalnızca sofraya gelen bir ürün de değildir. Hele Gemlik zeytini dediğimizde mesele çok daha başkadır. O siyah tanenin arkasında bir yılın emeği, toprağın bereketi, üreticinin umudu vardır.

Bir ağacın altında koca bir hayat

Zeytin ağacının aceleyle işi olmaz.

Bugün dikersiniz, yarın karşılığını alamazsınız. Yıllarca bakarsınız. Budarsınız, gübrelersiniz, hastalıktan korursunuz. Yağmurunu beklersiniz, sıcağını takip edersiniz. Sonra vakti geldiğinde dallar size bir yılın hesabını verir.

Belki de bu yüzden zeytin ağacıyla çiftçi birbirine benzer.

İkisi de sabırlıdır.

Bursa'nın zeytin köylerinde bugünlerde ailece bahçeye çıkmanın hâlâ ayrı bir yeri var. Çocukluğunda zeytin toplayanların yıllar sonra aynı ağacın altında kendi çocuklarıyla buluşması, bu işin sadece tarım olmadığını anlatıyor.

Bir kültürdür zeytin.

Bir hatıradır.

Dalda başka, tezgahta başka hesap

Ama işin bir de üretici tarafı var.

Zeytin zamanı geldiğinde herkes ürünün fiyatını konuşuyor. Kaç dane geliyor, sofralık ne kadar olacak, yağlık ne kadar edecek, tüccar kaç liradan alacak?

Fakat çoğu zaman kimse o zeytinin dalda kalabilmesi için bir yıl boyunca yapılan masrafı konuşmuyor.

Gübre var, ilaç var, sulama var, işçilik var. Hasat zamanı geldiğinde toplama maliyeti de cabası.

Markette kavanozun üzerindeki etiketi görüyoruz ama o kavanoza gelene kadar verilen emeği pek görmüyoruz.

Oysa Bursa'nın zeytini yalnızca ticari bir ürün olarak görülmemeli. Bu şehir için korunması gereken önemli bir tarımsal değer.

Gemlik zeytini Bursa'nın imzasıdır

Bursa denildiğinde akla kestane şekeri gelir, İskender gelir, şeftali gelir...

Ama zeytin de bu şehrin en güçlü imzalarından biridir.

Özellikle Gemlik zeytininin adını Türkiye'nin neresine giderseniz gidin insanlar bilir. İşte tam da bu nedenle bu değeri yalnızca hasat zamanı hatırlamak yetmez.

Zeytinlikleri korumak, üreticiyi bahçesinde tutmak, gençlerin tarımdan uzaklaşmasının önüne geçmek gerekiyor.

Çünkü bir üretici “Artık uğraşmaya değmiyor” deyip ağacından vazgeçtiğinde kaybettiğimiz yalnızca birkaç ton zeytin olmaz.

Bir kültürden de bir parça eksilir.

Şimdi Bursa’da zeytin vakti

Önümüzdeki günlerde Bursa'nın zeytinliklerinde hareketlilik daha da artacak.

Traktörler köy yollarından geçecek. Kasalar dolacak. Eller zeytin karası olacak. Akşam olduğunda yorgun ama bereketli bir günün hesabı yapılacak.

Belki soframıza birkaç dakika içinde koyduğumuz o zeytinin arkasında ne kadar büyük bir emek olduğunu yine düşünmeyeceğiz.

Ama bu kez düşünelim.

Bir zeytin tanesini elimize aldığımızda, yalnızca zeytin görmeyelim.

Gemlik'in yamaçlarını, Mudanya'nın köylerini, İznik'in bereketli topraklarını, Orhangazi'nin bahçelerini ve sabahın ayazında ağacının başına giden üreticiyi de görelim.

Çünkü şimdi Bursa’da zeytin vakti.

Ve zeytin vakti, bu şehirde yalnızca hasat değil; emek, bereket ve memleket kokusudur.