İsrail ders kitapları Filistinlileri 'çözülmesi gereken sorun' olarak sunuyor

Avrupa Parlamentosu tarafından 2001 yılında düşünce özgürlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmaları nedeniyle Sakharov Ödülü'ne layık görülen Kudüs İbrani Üniversitesi emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Nurit Peled-Elhanan, İsrail eğitim sistemine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Uzun yıllardır İsrail'de okutulan ders kitapları üzerine araştırmalar yapan Peled-Elhanan, eğitim materyallerinin yalnızca bilgi aktaran kaynaklar olmadığını, aynı zamanda öğrencilerin Filistinlilere ve bölgenin tarihine ilişkin bakış açılarını şekillendiren ideolojik bir işleve sahip olduğunu öne sürdü.

Anadolu Ajansı'na konuşan Peled-Elhanan, incelemelerini İsrail'deki laik devlet okullarında kullanılan ana akım ders kitapları üzerinden yürüttüğünü belirtti. Araştırmalarında, Filistinlilerin ders kitaplarında birey ya da toplum olarak neredeyse hiç yer almadığını iddia eden akademisyen, eğitim materyallerinde Filistinlilerin çoğunlukla güvenlik sorunu ya da tehdit unsuru olarak yansıtıldığını savundu.

Peled-Elhanan'a göre bu yaklaşım, öğrencilerin küçük yaşlardan itibaren tek taraflı bir bakış açısıyla yetişmesine neden oluyor.

"KÜLTÜREL VE AKADEMİK KİMLİKLERİ YOK SAYILIYOR"

Filistin toplumunun kültürel ve bilimsel birikiminin eğitim içeriklerinde yer bulmadığını öne süren Peled-Elhanan, öğrencilerin Filistinli yazarlar, sanatçılar, akademisyenler ve bilim insanları hakkında bilgi edinmeden eğitim hayatlarını tamamladığını ifade etti.

Bu durumun yalnızca bir bilgi eksikliği oluşturmadığını savunan Peled-Elhanan, Filistinlilerin insani yönlerinin görünmez hale getirildiğini ve toplumun tek boyutlu bir güvenlik meselesi olarak sunulduğunu iddia etti.

Akademisyen, eğitim sisteminin yalnızca ders kitaplarından ibaret olmadığını; aile, kültürel ortam, edebiyat ve çocukların erken yaşlardan itibaren maruz kaldıkları söylemlerin de aynı bakış açısını beslediğini dile getirdi.

HARİTALARA YÖNELİK ELEŞTİRİLER

Peled-Elhanan, ders kitaplarında kullanılan haritaların da belirli bir siyasi anlatıyı yansıttığını öne sürdü.

Batı Şeria'nın haritalarda İsrail'in doğal bir parçası gibi gösterildiğini iddia eden akademisyen, buna karşılık İsrail sınırları içindeki birçok Arap yerleşiminin haritalarda yer almadığını savundu. Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimlerinin ise haritalarda gösterildiğini belirten Peled-Elhanan, bu durumun öğrencilerin coğrafi ve tarihsel algısını doğrudan etkilediğini ileri sürdü.

Bu nedenle öğrencilerin zamanla Filistinlileri kendi topraklarını işgal eden taraf olarak algılayabildiğini iddia etti.

TARİH VE HOLOKOST EĞİTİMİ DE ELEŞTİRİLDİ

Peled-Elhanan, 1990'lı yılların sonlarında bazı tarihçilerin Deyr Yasin ve Kefr Kasım gibi olayların ders kitaplarında farklı biçimde ele alınması yönünde girişimlerde bulunduğunu ancak eğitim müfredatındaki genel yaklaşımın değişmediğini söyledi.

Filistinlilerin çoğu zaman "Filistinli" yerine "İsrailli Araplar" olarak tanımlandığını öne süren akademisyen, tarih anlatısının da resmi görüşü destekleyecek şekilde oluşturulduğunu iddia etti.

Holokost eğitiminin İsrail'de ulusal kimliğin oluşumunda merkezi bir rol oynadığını belirten Peled-Elhanan, bu eğitimin yalnızca tarih öğretmeyi amaçlamadığını, aynı zamanda öğrencilerde sürekli bir tehdit algısı oluşturduğunu savundu.

Öğretmen rehberlerinde yer alan içeriklerin de bu anlayış doğrultusunda hazırlandığını öne süren akademisyen, söz konusu yaklaşımın toplumda "biz ve ötekiler" ayrımını güçlendirdiğini iddia etti. Ayrıca İsrail'deki farklı Yahudi topluluklarının tarih ve kültürlerinin de müfredatta yeterince yer bulmadığını dile getirdi.

GAZZE VE EĞİTİM POLİTİKALARINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER

Gazze'deki gelişmelerin de aynı güvenlik merkezli söylem çerçevesinde ele alındığını savunan Peled-Elhanan, Avrupa'daki akademik ve siyasi çevrelerin İsrail eğitim sistemine yönelik eleştiriler karşısında yeterince güçlü tepki göstermediğini ileri sürdü.

Filistin ders kitaplarının hem İsrail hem de uluslararası bazı mekanizmalar tarafından sansüre uğradığını iddia eden Peled-Elhanan, İsrail Eğitim Bakanlığının Doğu Kudüs'te uygulanan Filistin müfredatına doğrudan müdahalede bulunduğunu öne sürdü.

Peled-Elhanan, eğitim politikalarının bölgedeki çatışmalar ve kimlik tartışmaları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ifade etti.