Yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü etkileyerek haksız kazanç sağladıkları değerlendirilen büyük dağıtıcı firmalara yönelik soruşturmanın Bursa ayağında dikkat çeken ayrıntılar ortaya çıktı. Bursa’nın Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleriyle bağlantısı belirlenen 5 şüpheli hakkında işlem başlatılırken, Vergi Denetim Kurulu raporlarında hayatını kaybetmiş kişiler adına düzenlendiği belirtilen müstahsil makbuzlarından, üretim kapasitesiyle uyuşmadığı değerlendirilen belgelere kadar çarpıcı tespitlere yer verildi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen yaş sebze ve meyve piyasasına yönelik soruşturmada Bursa bağlantılı yeni ayrıntılar ortaya çıktı.
Yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği tedarik zincirinin mercek altına alındığı soruşturmada, Türkiye genelinde 41 büyük dağıtıcı firma ve bunların 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararıverildi.
Operasyonun 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamete yönelik eş zamanlı gerçekleştirildiği bildirildi.
BURSA’DAN 5 ŞÜPHELİ SORUŞTURMA DOSYASINDA
Soruşturmanın Bursa ayağında ise 5 şüpheli dosyada yer aldı.
Bursa'daki şüphelilerin Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleriyle bağlantılarının bulunduğu belirlendi.
Soruşturma listesinde Ahmet D., Sabri B., Casım A., Ayşenur A. ve İsmail S. isimleri bulunuyor.
Bursa bağlantılı firmalar arasında Ahmet D.'nin Yıldırım ilçesi Gökdere'deki firması, Sabri B. ve Casım A.'nın Nilüfer'deki faaliyetleri, bir gıda şirketinin İznik'teki adresi ile başka bir gıda şirketinin Osmangazi'deki adresi yer aldı.
TARLADAN MARKETE FİYAT ZİNCİRİ MERCEK ALTINDA
Soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi ile Vergi Denetim Kurulutarafından hazırlanan raporların incelendiği belirtildi.
Yaklaşık 1250 çiftçinin beyanına başvurulan çalışmada, tedarikçi konumundaki bazı firmaların çiftçilerden aldıkları ürünleri gerçek alış fiyatının üzerinde gösterecek biçimde müstahsil makbuzu düzenledikleri yönünde tespitler yapıldı.
Bazı firmaların ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdikleri ve tedarik zincirini gereksiz şekilde uzatarak piyasadaki fiyatları yukarı yönlü etkiledikleri değerlendirildi.
HAYATINI KAYBEDEN 49 KİŞİ ADINA 87 MAKBUZ TESPİTİ
Bursa ayağındaki en dikkat çekici iddialardan biri Ahmet D. hakkındaki Vergi Denetim Kurulu tespitlerinde yer aldı.
Rapora göre, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzudüzenlendiği tespit edildi.
Bu makbuzların toplam tutarının ise 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş olduğu belirtildi.
Bazı kişilerin ölüm tarihlerinin makbuzların düzenlendiği tarihlerden yıllar öncesine uzandığı belirtilirken, belgelerin gerçek bir ürün teslimine dayanıp dayanmadığı da araştırmanın konusu oldu.
“ÜRÜN SATMADIM, FİRMAYI TANIMIYORUM”
Vergi Denetim Kurulu raporlarında yalnızca hayatını kaybeden kişiler adına düzenlenen belgeler değil, hayatta olan kişilerin beyanları da dikkat çekti.
Y. G. isimli kişinin adına toplam 1 milyon 59 bin 975 liralık müstahsil makbuzu düzenlendiği belirtilirken, söz konusu kişinin herhangi bir ürün satmadığını, zirai faaliyet ve üretiminin bulunmadığını ve Ahmet D.'yi tanımadığını beyan ettiği kaydedildi.
Yusuf K. isimli kişinin de adına düzenlenen belgelerden haberdar olmadığını ve ürün satmadığını söylediği, Ahmet D.'nin çalışanı olduğunu ifade ettiği aktarıldı.
BİR KİŞİ ADINA 7,9 MİLYON LİRALIK BELGE
Rapordaki bir başka dikkat çekici tespitte ise bir kişi adına 7 milyon 932 bin 22 lira 25 kuruşluk müstahsil makbuzu düzenlendiği belirtildi.
Söz konusu kişinin, belgelerde kendi üretmediği bazı ürünlerin de kendi adına gösterildiğini söylediği aktarıldı.
Bazı kişilerin ise Ahmet D.'nin yanında çalıştıklarını ve köylülerden ürün topladıklarını beyan ettikleri kaydedildi.
ÜRETİCİNİN TARLASI VE HASAT DÖNEMİNE KADAR İNCELENDİ
Vergi Denetim Kurulunun incelemesinde belgelerin yalnızca kağıt üzerindeki bilgileriyle yetinilmediği belirtildi.
Üreticilerin beyanlarının yanı sıra arazi büyüklükleri, üretim kapasiteleri, ürünlerin hasat dönemleri, kantar ve nakliye belgeleri, Hal Kayıt Sistemibildirimleri ile banka ve ödeme hareketlerinin birlikte değerlendirildiği aktarıldı.
İncelemelerde bazı müstahsil makbuzlarının gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı yönünde tespitlere ulaşıldığı, bazı kişilerin çiftçilik yapmadıklarını veya ilgili firmaya ürün teslim etmediklerini söyledikleri belirtildi.
Bazı belgelerde gösterilen ürün miktarlarının da kişilerin sahip olduğu tarım arazileri ve makul üretim kapasiteleriyle açıklanamadığı değerlendirildi.
İLK AŞAMADA 207 FİRMA RİSKLİ BULUNDU
Vergi Denetim Kurulu raporundaki verilere göre araştırmanın ilk aşamasında 207 firma riskli olarak değerlendirildi.
Bunlar arasından yüksek tutarlı müstahsil makbuzlarıyla dikkat çeken 15 firma seçildi. İkinci aşamada ise 26 firma hakkında tespitler yapıldı.
Böylece soruşturmanın odağında toplam 41 büyük dağıtıcı firma yer aldı.
SORUŞTURMA DÖRT SUÇ YÖNÜNDEN SÜRÜYOR
Soruşturmanın fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden sürdürüldüğü öğrenildi.
Bursa'da dosyaya giren 5 şüpheliyle ilgili adli işlemler devam ederken, soruşturmadaki tespitlerin yargılama sonucunda kesinleşmiş hükümler olmadığı önem taşıyor. Şüpheliler hakkındaki nihai hukuki değerlendirme, soruşturma ve olası kovuşturma sürecinin ardından yargı mercileri tarafından yapılacak.