Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalandığı belirtilen Mekke İttifakı Anlaşması'na ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi. Görüşmelerde bölgesel güvenlik, ortak savunma, terörle mücadele ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışındaki görevlerine ilişkin yetkiler tartışıldı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalandığı belirtilen Mekke İttifakı Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifinin birinci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edildi.
Teklifin görüşmelerinde siyasi parti temsilcileri, anlaşmanın Türkiye'nin dış politikası ve bölgesel güvenlik açısından taşıdığı önemi değerlendirirken, ortak savunma mekanizmalarının kapsamı ve karar alma süreçleri de gündeme geldi.
MEKKE İTTİFAKI ANLAŞMASI TBMM GÜNDEMİNDE
Genel Kurul'da ele alınan kanun teklifinin, Türkiye'nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile bölgesel güvenlik ve savunma alanındaki iş birliğine hukuki zemin oluşturması öngörülüyor.
Görüşmelerde anlaşmanın taraf ülkelerin egemenliğine, sınırlarına ve toprak bütünlüğüne yönelik tehditler karşısında nasıl uygulanacağı tartışıldı.
Teklifin birinci maddesi kabul edilirken, anlaşmanın tamamına ilişkin yasama süreci henüz sonuçlanmadı.
CHP'DEN ANLAŞMAYA DESTEK AÇIKLAMASI
Teklifin tümü üzerinde söz alan CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, anlaşmanın Türkiye'ye NATO dışında, merkezinde kendisinin bulunduğu yeni bir bölgesel güvenlik yapısı oluşturma imkânı sunabileceğini ifade etti.
Öztrak, İran ve Suriye'nin anlaşmaya yönelik açıklamalarına dikkat çekerek, bölgesel güvenlik diplomasisinin sürdürülmesinin önemini vurguladı.
Öztrak, “Mekke Anlaşması'nın 'savunma ve caydırıcılık' sınırları içinde kalması, İran'la güvenlik diplomasisinin kopartılmaması, bölgede yeni bir Şii-Sünni çatışmasının önüne geçmenin garantisidir” dedi.
“MEHMETÇİĞİMİZİN MACERALARA SÜRÜKLENMEMESİ OLMAZSA OLMAZIMIZ”
Anlaşmadaki bazı ifadelerin açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirten Öztrak, özellikle tehdit tanımı ve taraf ülkelerin hangi koşullarda ortak hareket edeceği konusunda değerlendirmelerde bulundu.
Öztrak, taraf ülkelerin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün tehdit edilmesi durumunda kullanılabilecek yöntemlerin sınırlarının netleştirilmesini istedi.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin belirsiz askerî süreçlere dâhil edilmemesi gerektiğini vurgulayan Öztrak, CHP'nin anlaşmaya olumlu oy vereceğini açıkladı.
FUAT OKTAY: “TÜRKİYE'NİN İRADESİ DIŞINDA SÜRECE ÇEKİLMESİ SÖZ KONUSU DEĞİL”
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, teklif üzerine AK Parti Grubu adına konuştu.
Oktay, anlaşmanın taraflardan birine saldırı gerçekleşmesi durumunda otomatik askerî müdahale öngörmediğini, kapsamlı istişare ve ortak karar mekanizmasının işletileceğini belirtti.
“Ülkemizin kendi iradesi dışında, kontrolsüz bir sürecin içine çekilmesi söz konusu değildir” diyen Oktay, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışına gönderilmesinde anayasal yetkilere dikkat çekti.
Oktay, askerî birliklerin çatışmalara katılmak amacıyla yurt dışına gönderilmesinin Anayasa'nın 92. maddesi uyarınca TBMM tarafından kabul edilecek tezkerelerle mümkün olabileceğini ifade etti.
TERÖRLE MÜCADELEDE ORTAK MUTABAKAT VURGUSU
Anlaşmanın terörle mücadele boyutuna da değinen Oktay, uluslararası anlaşmalarda herkes tarafından kabul edilen ortak bir terör tanımının bulunmadığını söyledi.
Oktay, Mekke Anlaşması kapsamında terörle mücadeleye yönelik desteklerin, taraf ülkeler arasında yapılacak istişareler ve sağlanacak mutabakat doğrultusunda belirleneceğini kaydetti.
Anlaşmanın Türkiye'nin mevcut güvenlik politikalarını tamamlayıcı bir bölgesel iş birliği mekanizması olarak değerlendirildiğini belirtti.
İLK MADDE KABUL EDİLDİ, GÖRÜŞMELERE ARA VERİLDİ
Genel Kurul'da yapılan görüşmelerin ardından kanun teklifinin birinci maddesi kabul edildi.
TBMM Başkanvekili Celal Adan, maddenin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verdi.
Aranın ardından ilgili komisyonun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere kapattı.
Kanun teklifinin diğer maddelerine ilişkin görüşmelerin sonraki birleşimlerde sürdürülmesi öngörülüyor.