Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yeni Peynir Tebliği ile üretimde süt proteini dışındaki proteinler, jelatin, soya ürünleri, nişasta ve süt yağı haricindeki bitkisel ve hayvansal yağların kullanımı yasaklandı.
Peynir üretiminden tüketiciye sunulmasına kadar birçok aşamada yeni kurallar uygulanacak.
Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği ile ürünlerin içeriği, olgunlaştırma süreci, etiket bilgileri ve saklama koşulları yeniden düzenlendi.
Yeni hükümlerle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere sınırlama getirilirken tüketicinin, ürün hakkında daha ayrıntılı bilgilendirilmesi hedefleniyor.
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren tebliğle 2015 tarihli önceki düzenleme kaldırıldı. Yeni mevzuat; peynirlerin üretim, işleme, muhafaza, taşıma ve piyasaya arzına ilişkin esasları kapsıyor.
PEYNİR ÜRETİMİNDE KULLANILAN BİLEŞENLERE SINIRLAMA
Yeni düzenlemeye göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin yanı sıra nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı haricindeki hayvansal ve bitkisel yağların kullanılması yasaklandı.
Bu yasağın istisnası olarak yalnızca çeşnili taze peynirlerde, teknolojinin izin verdiği miktarda ve stabilizör amacıyla nişasta kullanılmasına imkan tanındı.
Düzenlemeyle çiğ sütten veya termizasyon adı verilen hafif ısıl işlem uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin piyasaya sunulması için en az 4 ay olgunlaştırma şartı getirildi.
Olgunlaştırma süreci beklenmeden satışa çıkarılacak peynirlerde ise çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi zorunlu olacak.
PEYNİR ETİKETLERİNDE YENİ ZORUNLULUKLAR
Tebliğ, tüketicilerin satın aldıkları peynirlerin özellikleri hakkında daha açık bilgi edinmesini sağlayacak etiket düzenlemelerini de içeriyor.
Buna göre ürünün yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, etiket üzerinde peynirin adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan ürünlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl şeklinde yazılacak. Ayrıca peynirin ne kadar süre olgunlaştırıldığına ilişkin bilgi de etikette yer alacak.
Etiketlerde "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadelerin kullanılmasına izin verilmeyecek.
Birden fazla hayvan türünden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt çeşitleri, miktarları esas alınarak en yüksek orandan en düşüğe doğru sıralanacak.
ÇEŞNİ ORANLARINA VE ESKİ KAŞAR TANIMINA DÜZENLEME
Yeni tebliğle çeşnili peynirlerde kullanılabilecek ilave malzemelerin oranlarına da üst sınır getirildi. Buna göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i aşamayacak.
Şeker ilave edilen çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde, üründeki ilave şeker oranının da belirtilmesi gerekecek.
Öte yandan kaşar peynirlerinde "eski" ifadesinin kullanılabilmesi için en az 120 günlük olgunlaştırma süresi şartı getirildi.
Pastörizasyona eş değer ısıl işlem uygulanmadan çiğ sütten veya termizasyon işlemi görmüş sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde ise "çiğ sütten üretilmiştir" uyarısı bulunacak. Bu ifadenin, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması zorunlu olacak.
Peynirlerin piyasaya sunuluş biçimi, üretim tekniği, şekli ve kullanım amacına ilişkin "sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen" ve "tost, pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler de belirli koşullarla kullanılabilecek. Bu ibarelerin tek başına ürün adı olarak sunulmasına, ürün adı algısı oluşturmasına veya ürün adından daha büyük puntolarla yazılmasına izin verilmeyecek.
SAKLAMA SICAKLIĞI 10 DERECENİN ALTINDA OLACAK
Düzenlemeyle peynirlerin muhafaza edilmesi, taşınması ve satışa sunulması sırasında uyulması gereken sıcaklık koşulları da netleştirildi. Buna göre tüm peynirlerin söz konusu aşamalarda, 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
Ayrıca eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye satılması yasaklandı.
İŞLETMELERE 30 NİSAN 2027'YE KADAR SÜRE
Yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için mevcut gıda işletmecilerine 30 Nisan 2027'ye kadar geçiş süresi tanındı.
Belirtilen tarihten önce piyasaya sunulmuş peynirler, raf ömürleri tamamlanıncaya kadar satışta kalabilecek. Ancak yeni tebliğdeki hükümlere uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027'den sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.